Gwybodaeth i yrwyr tacsis a cherbydau hurio preifat

Rydym yn deall bod gan yrwyr tacsis a cherbydau hurio preifat yng Nghymru bryderon ynghylch goblygiadau’r pandemig coronafeirws (COVID-19).

Mae Llywodraeth Cymru wedi cyhoeddi gwybodaeth am y coronafeirws (COVID-19), yn ogystal â chyngor ar deithio a thrafnidiaeth ac mae gan Lywodraeth y DU ganllawiau ar gyfer gweithredwyr.

Yn ogystal, rydym wedi casglu'r wybodaeth ganlynol a allai fod o fudd i chi.

1. A ddylwn i barhau i weithio?

Yn gyffredinol, nid ystyrir gyrwyr tacsis a cherbydau hurio preifat yn weithwyr hanfodol. Fodd bynnag, cewch barhau i weithio os yw eich gwaith at ddibenion hanfodol, fel mynd â gweithwyr allweddol i’r gwaith ac yn ôl; dosbarthu nwyddau fel bwyd neu gyflenwadau meddygol; neu gyflawni contractau gydag ysgolion. Dylid gwneud penderfyniadau ynghylch achosion o’r fath fesul achos. 

Os nad yw’n bosibl ichi weithio dylech aros gartref.

Ystyrir bod rhai pobl yn fwy agored i COVID-19. Os ydych yn un o’r categorïau canlynol ni ddylech chi barhau i weithio: 

  • rydych dros 70 mlwydd oed
  • mae gennych gyflwr iechyd hirdymor
  • rydych yn feichiog
  • mae gennych system imiwn wan

Mae Llywodraeth Cymru wedi cyhoeddi gwybodaeth am sut i amddiffyn pobl sy’n agored i niwed (sef gwarchod eu hunain).

 

2. Cymorth Ariannol


Os nad ydych yn gallu gweithio mae’n bosibl y byddwch yn gymwys i gael cymorth ariannol.

Cymhorthdal Incwm Hunangyflogedig

Os ydych yn hunangyflogedig ac mae’r coronafeirws wedi effeithio arnoch chi, bydd y cynllun yn eich galluogi i hawlio grant trethadwy. I gael rhagor o wybodaeth ac i weld sut i wneud cais, ewch i: COVID-19: Cymorth Incwm i’r Hunangyflogedig.

Cymorth Busnes

Mae pecynnau cymorth ariannol ar gael i weithwyr a busnesau. Mae’r rhain yn cynnwys:

  • gohirio taliadau TAW a Threth Incwm
  • cynlluniau grant 

I gael rhagor o wybodaeth a sut i wneud cais, ewch i: Cymorth i Fusnesau COVID-19.

Tâl salwch statudol (SSP)

Os nad ydych yn gallu gweithio oherwydd eich bod wedi dal y coronafeirws (COVID-19) neu rydych yn hunanynysu yn ôl cyngor y Llywodraeth, gallwch wneud cais am dâl salwch statudol. Byddwch yn gallu hawlio tâl salwch statudol o'r diwrnod cyntaf yr ydych yn hunanynysu ac yn methu gweithio. I gael rhagor o wybodaeth, edrychwch ar y dudalen Tâl Salwch Statudol.

Credyd Cynhwysol

Os nad ydych yn gymwys ar gyfer cynlluniau cymorth i fusnesau, cymorth incwm i’r hunangyflogedig neu dâl salwch statudol, mae’n bosibl y byddwch yn gymwys ar gyfer Credyd Cynhwysol.

3. Profion MOT a Threth Cerbydau

Bydd profion MOT sy'n dod i ben ar 30 Mawrth 2020 neu ar ôl hynny’n parhau i fod yn ddilys am chwe mis arall.

Rhaid ichi sicrhau bod eich cerbyd yn dal i fod yn ddiogel ac yn addas i’w ddefnyddio ar y ffordd. Cofiwch y gallwch gael eich erlyn am yrru cerbyd anniogel.

Gallwch drethu eich cerbyd cyn gynted ag y bydd dyddiad dod i ben eich prawf MOT wedi’i ddiweddaru.

5. Cadw'ch eich hun a theithwyr yn ddiogel

Os oes gennych chi neu rywun rydych wedi dod i gysylltiad ag ef y symptomau canlynol, dilyn y cyngor ar hunanynysu ar wefan GIG Cymru.

Meddwl am holi ynghylch symptomau teithiwr cyn ei gasglu. Os oes gan deithwyr posibl symptomau fel peswch parhaus, gwres neu fethu arogli a/neu flasu, dylech eu cyfeirio nhw at Alw Iechyd Cymru a gofyn iddynt beidio â gwneud y daith. 

Gofyn i deithwyr eistedd yng nghefn y cerbyd. 

Cadw potel o jel diheintio dwylo yn eich cerbyd. Argymhellir i’r diheintydd hwn gynnwys o leiaf 60% o alcohol. Neu gadw potel fawr o ddŵr a bar/potel o sebon. Dylech olchi/diheintio eich dwylo am o leiaf 20 eiliad.

Pan fydd hynny’n bosibl, ceisio osgoi gafael mewn arian parod a derbyn dulliau talu eraill fel cerdyn debyd/credyd.

Gwneud yn siŵr bod llawer o aer yn y cerbyd, a cadw’r ffenestri ar agor pryd bynnag y bo modd. 

Ar ôl cludo pob teithiwr, dylai gyrwyr lanhau arwynebau caled fel:

  • handlenni drysau
  • dolenni/switshis ffenestri
  • gwregysau diogelwch
  • dyfeisiau talu â cherdyn
  • cefn y seddi blaen ac arwynebau eraill mae’n bosibl y bydd teithiwr/teithwyr wedi cyffwrdd â nhw/wedi tisian arnynt

Os ydych yn rhannu cerbyd â gyrwyr eraill dylech lanhau’r canlynol yn rheolaidd:

  • y llyw
  • y ffon newid gêr
  • y radio
  • pennau data
  • y brêc llaw
  • y dangosyddion
  • switshis
  • handlenni
  • gwregysau diogelwch
  • unrhyw arwynebau caled eraill

Ar ddiwedd pob shifft/diwrnod gwaith, dylid glanhau'r cerbyd yn drylwyr â chynnyrch glanhau safonol.

Ar ôl glanhau’r cerbyd dylech olchi/diheintio eich dwylo eich hun.

Dylech sicrhau bod y cerbyd yn ddiogel ac yn addas i’w yrru ar y ffordd. Dylid cynnal archwiliadau cynnal a chadw sylfaenol ar gerbydau bob dydd ar ddechrau pob sifft, gan gynnwys edrych ar yr holl olau, yr olew a’r lefelau dŵr, y teiars, y drychau, gwregysau diogelwch a’r rampiau mynediad (pan fo hynny’n berthnasol). Mae llawer o garejys sy'n trwsio cerbydau yn dal i fod ar agor.

Dylech gario hancesi papur yn eich cerbydau a’u defnyddio pan fyddwch yn peswch a thisian. Dylid cael gwared ar hancesi papur mewn bin cyn gynted â phosibl.

Mae’n bosibl bod gwisgo gorchudd ar eich wyneb o fudd fel mesur rhagofalus, ond peidiwch â chymryd yn ganiataol y bydd y ffaith eich bod wedi gorchuddio eich wyneb yn eich cadw’n ddiogel. Dylech barhau i gadw pellter cymdeithasol a dilyn arferion hylendid da, gan gynnwys golchi eich dwylo cyn gwisgo eich gorchudd wyneb neu ar ôl ei dynnu. Gwelwch y datganiad ar orchuddion wyneb gan Brif Swyddogol Meddygol Cymru.

 

 

6. Ga’i wrthod cludo teithwyr oherwydd ofn cael fy heintio?

Mae'r Sefydliad Trwyddedu wedi darparu rhywfaint o ganllawiau ar gyfreithlondeb gwrthod cludo teithwyr mewn perthynas â’r pandemig COVID-19.

7. Newidiadau i brosesau ymgeisio/trwydded yn dod i ben trwyddedau

Mae’n bosibl y bydd eich awdurdod trwyddedu wedi gwneud newidiadau. Edrychwch ar wefan eich awdurdod trwyddedu i gael gwybodaeth.

8. Alla i osod sgrin ddiogelwch yn fy ngherbyd i amddiffyn fy hun rhag COVID-19?

Mater i awdurdodau trwyddedu, gweithredwyr cerbydau hurio preifat a chwmnïau/unigolion sy’n gweithredu cerbydau yw gosod rhwystrau diogelu neu sgriniau diogelwch, a hynny ar sail eu hasesiad risg.  

 
Cyn ystyried gosod sgrîn ddiogelwch dylech gysylltu â’ch awdurdod trwyddedu er mwyn: 
•    cadarnhau bod gennych yr hawl i osod y sgrîn
•    sicrhau bod y sgrîn a’r gwaith gosod yn bodloni eu gofynion.  

9. A gaiff gyrwyr tacsis a cerbydau hurio preifat roi cymorth i deithwyr sydd â phroblemau hygyrchedd wrth ddilyn rheolau cadw pell

Mae gyrwyr tacsis a cherbydau hurio preifat yn parhau i fod o dan yr un rhwymedigaeth i roi cymorth rhesymol a gwneud addasiadau rhesymol i deithwyr anabl. Dylech ddilyn y canllawiau uchod, gan gynnwys yr arferion hylendid da, pan nad yw’n bosibl cadw’r pellter cymdeithasol a argymhellir.

10. Gwybodaeth ar gyfer y rhai sy’n teithio mewn tacsis a cherbydau hurio preifat

Mae’r cyngor gan y Llywodraeth yn glir y dylech aros gartref os oes modd, ac na ddylech adael eich cartref ond am y rhesymau a nodir yng nghyngor y Llywodraeth. Os yw’n hollol angenrheidiol teithio mewn tacsi neu gerbyd hurio preifat, dylech ystyried y canlynol:

  • peidio â theithio os oes gennych unrhyw symptomau coronafeirws fel peswch parhaus, gwres neu fethu arogli a/neu flasu

  • golchi neu ddiheintio eich dwylo cyn mynd i mewn i’r cerbyd ac ar ôl ei adael 

  • eistedd yng nghefn y cerbyd ar yr ochr chwith i gynyddu’r pellter cymdeithasol 

  • osgoi rhannu tacsi neu gerbyd hurio preifat â phobl nad ydynt yn rhan o’ch aelwyd 

  • cyffwrdd â thu mewn y cerbyd cyn lleied ag y bo modd

  • osgoi talu ag arian parod (gwiriwch gyda’r gyrrwr/gweithredwr a yw hyn yn bosibl ar ddechrau’r daith) 

  • os ydych yn gallu, dylech chi eich hun roi unrhyw fagiau ac ati yn y cerbyd

  • mae’n bosibl bod gwisgo gorchudd ar eich wyneb o fudd fel mesur rhagofalus, ond peidiwch â chymryd yn ganiataol y bydd y ffaith eich bod wedi gorchuddio eich wyneb yn eich cadw’n ddiogel

Dylech barhau i gadw pellter cymdeithasol a dilyn arferion hylendid da, gan gynnwys golchi eich dwylo cyn gwisgo eich gorchudd wyneb neu ar ôl ei dynnu, a golchi eich dwylo am 20 eiliad neu ddefnyddio hylif diheintio dwylo cyn gynted â phosibl ar ôl cwblhau eich taith. 

Gwelwch y datganiad ar orchuddion wyneb gan Brif Swyddogol Meddygol Cymru.