Welsh Government

I gael cymorth neu gyngor busnes

Ffoniwch 03000 6 03000

Cwestiynau Cyffredin ar Drefniadau Pontio'r UE

Trwy ein cysylltiadau efo unigolion a busnesau ledled Cymru, rydym wedi dod i ddeall y byddech yn croesawu arweiniad buan gennym. Ar y dudalen hon cewch wybodaeth ar rai o’r pynciau sydd yn cael eu codi amlaf ynghyd â dolenni cyswllt at gymorth perthnasol. Rydym yn bwriadu diweddaru’r dudalen hon yn rheolaidd, gan ymateb i unrhyw ymholiadau sydd gennych.   

Felly os oes unrhyw faterion sy’n gysylltiedig efo trawsnewid yr UE yr hoffech wybodaeth arnynt, cysylltwch efo ni drwy wefan Busnes Cymru Cysylltwch â ni.

 

Ydy.  Y DU sy’n denu’r buddsoddi uniongyrchol o dramor (FDI) mwyaf o fewn yr UE ac mae hyn i raddau helaeth oherwydd manteision sy’n fawr ddim i’w gwneud ag aelodaeth o’r UE ac ni chânt eu heffeithio yn sgil gadael. Mae’r ffactorau sy’n parhau i’n gwneud yn le deniadol iawn i FDI yn ogystal â buddsoddi gan fusnesau cynhenid yn cynnwys y canlynol:

  • mae gennym economi agored iawn, ac mae’n hawdd i fuddsoddwyr tramor fod yn berchen busnes neu ddechrau busnes yma
  • bod â systemau trethu a rheoleiddio cystadleuol iawn ac yn cael ein gweld yn lle diogel i fuddsoddi
  • bod â marchnadoedd cyfalaf cadarn a nifer fawr o fusnesau cyfyngedig wedi eu rhestru
  • mae gan Lywodraeth Cymru gyswllt uniongyrchol gyda busnesau ac entrepreneuriaid

Am fwy o wybodaeth ar sut mae Llywodraeth Cymru’n helpu busnesau tramor i fuddsoddi yng Nghymru, ewch i wefan Trade and Invest neu ffoniwch 03000 6 03000.

Gall. Bydd y DU yn parhau’n aelod o’r Farchnad Sengl tra pery’n aelod o’r UE ac ni fydd y sefyllfa hon yn newid tan i’r DU adael yr UE. Tra nad yw hi’n bosib rhagweld y trefniadau ar gyfer masnachu yn y dyfodol, mae rhesymau i fod yn optimistaidd gan fod nifer o wledydd sydd heb fod yn aelodau o’r UE, megis Norwy a’r Swistir, yn masnachu’n helaeth efo’r UE, ac fe allai bod y tu allan i’r UE olygu llai o ofynion rheoleiddiol beichus i rai busnesau Prydeinig.

Bydd y DU yn parhau’n rhan o Ewrop, gyda’r gwladwriaethau sy’n parhau i fod yn aelodau o’r UE ar riniog y DU. Bu masnachu sylweddol cyn y Farchnad Sengl a bydd yn parhau wedi i’r DU adael yr UE.

Fydd dim newid ar hyn o bryd. Mae’r DU yn parhau’n aelod o’r UE ac mae economi’r UE mewn sefyllfa gref. Bydd y sefyllfa gref hon yn parhau wrth i Lywodraethau’r DU a Chymru gynorthwyo busnesau’n ofalus iawn i reoli newid a manteisio ar gyfleoedd wrth i’r DU baratoi i adael yr UE.

Yr UE oedd yn gyfrifol am 44% o’n hallforion a 53% o fewnforion y DU yn ystod 2015. Mae’r lefel hwn o allforion wedi lleihau yn ystod y ddegawd ddiwethaf tra fo’r cyfran o fasnach Prydain efo gweddill yr UE wedi disgyn, ac mae marchnadoedd o’r tu allan i Ewrop wedi dod yn fwyfwy pwysig i allforwyr y DU. Mae economïau gwledydd megis Tsieina ac India yn tyfu’n fwy cyflym na gwledydd yr UE ac fe allai ein hymadawiad o’r UE ei gwneud i’n haws i’r DU fasnachu efo gwledydd o’r tu allan i’r UE. Gwnawn eich diweddaru’n llawn ar gyfleoedd allforio yn y dyfodol.

Gall. I’ch rhoi chi ar ben ffordd, ewch i Barth Allforio Busnes Cymru.

Os ydych o ddifrif am fasnachu mwy efo gwledydd y tu allan i’r DU gallwch:

  • gael cymorth gan gynghorwyr allforio Busnes Cymru – ffoniwch 03000 6 03000 i holi

Mae hyder yn allweddol i fuddsoddi. Yn amlwg, y trefnu a’r manylion yw’r ystyriaethau pwysicaf y tu cefn i fuddsoddi. Gall Busnes Cymru ddarparu cyngor, mentor neu gymorth a allai eich helpu i asesu eich cynlluniau a pharhau’n hyderus.  Anfonwch ymholiad atom, edrychwch ar ein wefan Busnes Cymru neu ffoniwch ni ar 03000 6 03000.

Gallwch. Hyd nes y bydd y DU yn gadael yr UE, ni fydd hawliau gweithwyr o wladwriaethau eraill yr UE sy’n cael eu cyflogi ar hyn o bryd yn y DU, neu’n awyddus i weithio yn y DU, yn newid.

Fe allai hawliau gweithwyr o wladwriaethau eraill yr UE gael eu heffeithio yn y dyfodol. Fodd bynnag, ni fydd unrhyw newidiadau arfaethedig i egwyddor symudiad rhydd, os cânt eu gwneud, yn digwydd am beth amser ac maent yn rhy ansicr i achosi newidiadau sylfaenol i strategaethau recriwtio ar hyn o bryd. 

Mae'r canllaw hwn wedi ei seilio ar ddeunydd a ddarparwyd gan Lewis Silkin LLP www.lewissilkinemployment.com

Goblygiadau Cyfreithiol gadael yr UE

Bydd y busnesau hynny sy'n cynllunio ymlaen llaw ar gyfer gadael yr UE mewn sefyllfa lawer gwell i ffynnu yn y dyfodol.  Yn y nodyn hwn rydyn ni’n awgrymu rhai camau y gallech chi ddymuno eu cymryd i nodi a rheoli risg mewn contractau presennol a rhai newydd.

 

1. Contractau Masnachol

O gofio y bydd canlyniadau economaidd o ryw fath i’r rhan fwyaf o fusnesau yn sgil gadael yr UE, efallai mai nawr yw’r amser i chi ystyried contractau presennol ac arfaethedig newydd gyda chwsmeriaid a chyflenwyr i nodi risgiau (a chyfleoedd) ac i gynllunio strategaethau ar gyfer y cysylltiadau masnachu hynny. 

 

Contractau sy’n bodoli'n barod

Os nad ydych chi wedi gwneud hynny'n barod, efallai ei bod yn amser i chi ganfod pa rai o'ch contractau a allai gael eu heffeithio gan adael yr UE. Yn neilltuol, meddyliwch am y materion a ganlyn:

  • Amlygiad i arian cyfred - o gofio’r amrywiadau yn y gyfradd gyfnewid, dylai fod yn flaenoriaeth i nodi'r contractau hynny lle mae taliadau yn cael eu gwneud neu eu derbyn mewn arian cyfred tramor neu’n cael eu pennu i gyfradd gyfnewid benodol.
  • Hylifedd a diddyledrwydd - nodi pa rai o'ch cwsmeriaid neu gyflenwyr, y rhai rydych chi'n dibynnu arnyn nhw'n faterol, a allai gael eu heffeithio'n sylweddol gan adael yr UE. Gallech ddymuno sicrhau, lle bynnag y bo'n bosibl, bod gennych amddiffyniadau digonol a threfniadau wrth gefn ar waith.  Gallai hyn, er enghraifft, gynnwys adolygiad o hawliau terfynu sy'n gysylltiedig ag ansolfedd.  Ystyriwch hefyd ganlyniadau terfynu, fel bodolaeth a digonolrwydd eich dulliau archwilio a chadw cymalau teitl.
  • Newid andwyol sylweddol - os ydych chi'n agored yn fasnachol ac nad yw ail-drafod llwyddiannus yn debygol, ceisiwch weld a oes gennych chi’r fantais o gymal 'newid andwyol sylweddol’ (MAC). Mae'r cymalau hyn i'w gweld fel arfer mewn M&A neu gytundebau cyrchu tymor hwy, ac fel arfer maen nhw’n caniatáu i barti derfynu neu ddilyn strategaeth brisio wahanol.  Yn yr un modd, os ydych chi’n wynebu sefyllfa anodd, efallai y bydd cymal force majeure wedi ei ddrafftio'n eang (sy'n cyfeirio at weithredoedd y llywodraeth, cyrff rheoleiddio neu debyg) yn rhoi’r trosoledd masnachol sydd ei angen arnoch, pe bai ond i orfodi ail-drafod.

Contractau newydd

Gyda chontractau newydd, sicrhewch eich bod chi’n adolygu posibiliadau tebygol gadael yr UE yn ofalus, yn enwedig lle gallai effaith sylweddol fod wedi bod ar risg, refeniw a/neu gost, ac aseswch a oes gennych chi hyblygrwydd cytundebol digonol a/neu gapasiti masnachol i ganiatáu i'ch cysylltiadau masnachu ffynnu. Yn neilltuol, meddyliwch am y rhain:

  • Mecanweithiau prisio - er mwyn ymdrin â ffactorau anhysbys gadael yr UE, ac i wneud y mwyaf o’ch elfen gystadleuol, efallai y bydd angen i chi fabwysiadu mecanweithiau prisio mwy soffistigedig sy'n benodol yn caniatáu addasiadau ar achosion o un neu ragor o ddigwyddiadau wedi eu diffinio ymlaen llaw, fel newidiadau i gost cydymffurfio â gofynion rheoliadol neu gostau sy'n gysylltiedig â newidiadau mewn deddfau mewnfudo.
  • Cymalau MAC neu gadael yr UE - ystyriwch gynnwys darpariaeth yn eich contract sy'n eich galluogi i derfynu a/neu addasu prisiau os yw un neu ragor o ddigwyddiadau a ddiffiniwyd ymlaen llaw yn digwydd. Cyn i chi awgrymu hyn i'r ochr arall, meddyliwch a allai eich cwsmer neu gyflenwr fynnu hawl ddwyochrog ac, os felly, wrth ystyried y sefyllfa yn ei chyfanrwydd, a yw’n parhau i fod yn briodol cynnig y ddarpariaeth.
  • Cwmpas tiriogaethol - pa un ai a ydych chi’n delio â masnachfreintiau, trwyddedau meddalwedd ynteu’n ymelwa ar hawliau eiddo deallusol eraill, meddyliwch am faint o’r hawliau sy'n cael eu rhoi neu eu derbyn o fewn yr Undeb Ewropeaidd, a pha allu sydd gennych chi i amddiffyn neu addasu cwmpas grant a/neu lifoedd refeniw ac ymrwymiadau cost cysylltiedig.
  • Cynllunio gadael: sicrhau fod gennych chi ddarpariaethau digonol i ddelio ag ymadawiad trefnus a di-dor. 
  • Eiddo deallusol - dylai contractau sy'n cynnwys darpariaethau sy'n ymwneud â nodau masnach cofrestredig neu hawliau dylunio gael eu drafftio i ganiatáu ar gyfer ychwanegu cofrestriadau ychwanegol y Deyrnas Unedig at gwmpas y contract.

2. Cyfraith diogelu data

Ym mis Mai 2016, mabwysiadodd yr Undeb Ewropeaidd fframwaith diogelu data newydd ar gyfer ei Aelod-wladwriaethau ar ffurf Rheoliad Diogelu Data Cyffredinol (GDPR).  Gan ddisodli Cyfarwyddeb Diogelu Data 1995, bydd y GDPR, sy'n darparu ymagwedd unedig tuag at reolau diogelu data, yn uniongyrchol berthnasol i bob Aelod-wladwriaeth o 25 Mai 2018 ymlaen ar ôl dwy flynedd o gyfnod trosiannol.

Pa bynnag fath o berthynas y bydd y Deyrnas Unedig yn ei thrafod â'r Undeb Ewropeaidd, bydd y rheolau GDPR yn berthnasol i fusnesau yn y Deyrnas Unedig.


Byddai'n ddoeth adolygu eich polisïau a’ch strwythurau diogelu data presennol er mwyn bod yn barod i gadw at y rheolau GDPR wrth gynnal busnes yn Ewrop ar ôl gadael yr UE.

 

3. TUPE

Gallech ystyried y canlynol, yn enwedig os ydych chi'n allanoli neu'n darparu gwasanaethau ar gontract allanol                   

  • Wrth dendro am gontractau newydd a all fod â dyddiad dod i ben sydd ar ôl dyddiad tebygol ymadael â'r UE, byddai'n ddoeth ystyried y posibilrwydd na fydd TUPE yn bod yr adeg honno - ac o ganlyniad gallai fod angen i'r darparwr ar y pryd adleoli neu ddiswyddo ei gyflogeion ei hun.
  • Gall darparwyr gwasanaeth ddymuno adolygu eu strwythur busnes fel eu bod nhw mewn sefyllfa well i ymdopi heb drosglwyddiad awtomatig cyflogeion ar ddechrau ac ar ddiwedd contractau.
  • Gallech ddymuno adolygu cytundebau presennol ar gyfer darparu gwasanaethau, yn enwedig y rhai gyda blynyddoedd lawer i redeg o hyd, er mwyn asesu effaith diddymu TUPE yn y cyfamser.

4. Hawliau a dogfennaeth gwladolion yr Ardal Economaidd Ewropeaidd

Byddai'n ddoeth i chi wirio bod eich prosesau a dogfennaeth Atal Gweithio Anghyfreithlon yn gyfredol er mwyn sicrhau perthynas dda gyda'r Swyddfa Gartref yn y misoedd a'r blynyddoedd nesaf.

 

5. Hawliau Eiddo Deallusol

Os ydych chi eisiau amddiffyniad o fewn y Deyrnas Unedig yn ogystal â thiriogaethau’r Undeb Ewropeaidd ar gyfer cais nod masnach newydd, dylech ystyried gwneud cais am nod cenedlaethol y Deyrnas Unedig yn ogystal â nod masnach yr Undeb Ewropeaidd (EUTM).

 

Trwyddedau a chontractau eiddo dealluso

Mae potensial i gontractau a thrwyddedau sydd ag Eiddo Deallusol yn rhan greiddiol ohonyn nhw (fel rhyddfraint, asiantaeth, cytundebau dosbarthu, trwyddedau nod masnach a chytundebau cyd-fodoli ar gyfer nodau masnach) gael eu heffeithio gan adael yr UE, yn enwedig os yw hawliau eiddo deallusol yn cael eu trwyddedu ar gyfer "yr Undeb Ewropeaidd" fel tiriogaeth diffiniedig.

Nid yw unrhyw newid yng nghwmpas tiriogaethol yr "Undeb Ewropeaidd" yn berthnasol i unrhyw drwydded neu gytundeb tymor byr sy'n llai na 2 flynedd o hyd (gan mai dyma'r cyfnod negodi lleiaf rhwng y Deyrnas Unedig a'r Undeb Ewropeaidd ar ôl i Erthygl 50 gael ei sbarduno).

Argymhellir y dylech adolygu’r cwmpas tiriogaethol ar gyfer unrhyw gytundeb presennol gyda mwy na 2 flynedd i redeg, ac os bydd angen, cytuno ar ddiwygiadau gyda’r rhai eraill sy'n rhan o'r trefniant i ddarparu sicrwydd.

Yn achos unrhyw drwydded neu gytundeb newydd sy'n cyfeirio at yr Undeb Ewropeaidd fel tiriogaeth, argymhellir bod y Deyrnas Unedig yn cael ei bennu fel tiriogaeth ychwanegol er eglurder.