Welsh Government

I gael cymorth neu gyngor busnes

Ffoniwch 03000 6 03000

Twyll

Image of a laptop

Bydd busnesau wastad yn gorfod dygymod gyda’r bygythiad o dwyll. Yn cael cynnig prynu nwyddau ffug neu droseddwyr yn ceisio lladrata arian ac adnabyddiaeth drwy gael gafael ar fanylion banc yn dywyllodrus, mae’n rhaid bod yn wyliadwrus bob amser.

Mae rhestr o dwyllau cyffredin isod. Cliciwch arnyn nhw i ddarllen rhagor ynghylch yr hyn a allai ddigwydd a sut y gallwch chi amddiffyn eich hunan.

  • Anfonebau ffug
  • Dichell
  • e-Drosedd
  • Lladrata a chamliwio i gael llyfrau siec a chardiau credyd
  • Lladrata gan staff

 

 


Dichell

Gellir cyflawni twyll yn ddichellgar mewn nifer o ffyrdd, gyda chamliwio’n fwriadol i ennill mantais ariannol anghyfreithlon i'r troseddwyr eu hunain neu i eraill yn broblem enfawr. 

Lladrata a chamliwio i gael llyfrau siec a chardiau credyd

Mae lladrata llyfrau sieciau a chardiau credyd yn golygu lladrata a thwyllo gan ddefnyddio cardiau credyd neu lyfrau siec fel ffynhonnell dywyllodrus o arian.  Mae camliwio’n golygu gweithred dywyllodrus o honni bod yn rhywun arall er mwyn cael arian a nwyddau'n dywyllodrus.  

Anfonebau ffug

Gall anfonebu fod yn dipyn o gur pen i fusnesau, sawl cwsmer, efallai, yn eu hanfonebu'r un pryd, a gall fod yn hynod o anodd cadw trefn ar y taliadau'n dod i mewn ac yn mynd allan. Yn ddiweddar, bu cynnydd mewn anfonebau ffug, gan fusnesau real a chan rai ffug. 

e-Drosedd

Yn gyffredinol, gweithgaredd troseddol yw e-Drosedd lle mai cyfrifiadur neu rwydwaith cyfrifiadurol yw'r ffynhonnell, teclyn, targed neu le'r drosedd.  Er gwaethaf y cyfeiriadau anorfod at ‘gyfrifiaduron’ a ‘gweithgaredd ar lein’, mae e-Drosedd hefyd yn cynnwys y cyfan o droseddau ‘traddodiadol’ – megis twyll, lladrad, blacmel, a ffugio dogfennau. 

Lladrata gan staff

Mae busnesau’n dibynnu ar eu staff i sicrhau fod eu gwaith yn rhedeg yn esmwyth.  Mae’n rhaid i gyflogwyr ymddiried bron yn llwyr yn eu staff.   Ond, yn naturiol, mae yna adegau pan mae staff yn cymryd mantais ar fusnesau, stoc yn mynd ar goll, efallai arian yn cael ei ladrata.