Welsh Government

I gael cymorth neu gyngor busnes

Ffoniwch 03000 6 03000

Anfon eich nwyddau dramor

Cyflwyniad

Mae’n allweddol ystyried sut rydych am gludo a dosbarthu’ch nwyddau wrth gynllunio i fasnachu’n ryngwladol. Mae’n hanfodol eich bod yn dewis y dull mwyaf addas o gludo’ch nwyddau ac yn cael y dogfennau priodol i sicrhau bod eich dulliau o fewnforio neu allforio’n effeithlon ac yn gost-effeithiol.  

Mae hefyd yn bwysig cytuno ymlaen llaw pwy sy’n gyfrifol am dalu costau cludiant ac am yswirio’r nwyddau tra byddant yn cael eu cludo. Gallwch wneud hyn drwy ddefnyddio’r Incoterm  priodol

Cludo a dosbarthu nwyddau

Mae pedair prif ffordd o fewnforio ac allforio – ar y ffordd, y rheilffordd, mewn awyren neu long – er y bydd angen i chi ddefnyddio mwy nag un math o gludiant o bosibl. Pan fyddwch yn dewis, bydd angen i chi hefyd benderfynu a ydych am ymdrin â’r logisteg eich hun, neu roi’r cyfrifoldeb  am anfon eich nwyddau yn nwylo rhywun arall.

Gwybodaeth am ddosbarthu nwyddau masnachol yn rhyngwladol ar y ffordd, y rheilffordd, mewn awyren neu long: allforion, tollau, rheoliadau a rheoli cludiant  gan gynnwys cludo nwyddau peryglus.

Darllenwch y canllawiau ar sut i allforio nwyddau drwy’r post

Dogfennau

Mae sicrhau bod gennych y dogfennau priodol yn rhan hanfodol o fasnachu’n rhyngwladol. Mae gwaith papur cywir a thrylwyr yn lleihau’r perygl y bydd oedi neu y bydd problemau’n codi.

Mae’n bwysig cydweithredu â phawb arall sy’n rhan o’r contract i sicrhau bod y gwaith papur yn  gywir. Er enghraifft, os ydych yn cludo nwyddau i gwsmer dramor, dylent ddweud wrthych pa waith papur sydd ei angen yn eu gwlad nhw. Os ydych yn ymdrin â gwlad lle nad ydynt yn siarad Saesneg, gall fod yn syniad da darparu un set o ddogfennau masnachol yn yr iaith leol. 

Mae’n bosibl yr hoffech gymorth gyda’r gwaith papur. Mae llawer o fusnesau’n defnyddio  cwmni arall i anfon eich nwyddau ar eich rhan.  Cewch hyd i gwmni i anfon eich nwyddau ar wefan BIFA .

Fodd bynnag, dylech gofio mai yn y pen draw, chi sy’n gyfrifol am sicrhau bod y dogfennau priodol gennych chi. 

Dogfennau cludiant rhyngwladol

Mae angen dogfennau cludiant i roi cyfarwyddiadau i’r cludydd ar yr hyn y dylid ei wneud â’r nwyddau. Gellir eu defnyddio i drosglwyddo cyfrifoldeb dros y nwyddau yn ystod y daith ac, weithiau, i drosglwyddo perchnogaeth.

  • Os ydych yn allforio nwyddau, fel arfer bydd angen i chi lenwi Cyfarwyddyd Cludo Cargo i’w Allforio yn rhoi manylion eich nwyddau, a sut y byddant yn cael eu cludo, i’r cwmni sy’n eu hanfon ar eich rhan.
  • Byddwch hefyd, fel arfer, yn llenwi  Nodyn Cludo Safonol, yn dweud wrth y porthladd sut i drin y nwyddau. 
  • Dylai’r cludydd ddangos tystiolaeth eu bod wedi derbyn y nwyddau e.e. bil llwytho neu deithrestr. Dylech gadw unrhyw ddogfennau fel tystiolaeth rhag ofn y bydd problemau’n codi’n ddiweddarach gyda’r cludiant.
  • Mae Nodyn Llwyth CIM yn rhoi manylion y nwyddau sy’n cael eu cludo. Os ydych yn llwytho nwyddau peryglus, rhaid i chi hefyd lenwi nodyn nwyddau peryglus. Darllenwch y canllawiau ar  symud nwyddau peryglus.
  • Mae’n bosibl y bydd angen i chi yswirio’r nwyddau ac y bydd angen i chi hefyd ddarparu prawf o’r yswiriant i’ch cwsmer, yn enwedig os ydych yn trosglwyddo’r gost ymlaen. Dylech drafod pa ddogfennau sydd eu hangen gyda’ch cwsmer a’ch cwmni yswiriant. Darllenwch y canllawiau ar yswirio  nwyddau sy’n cael eu cludo.

Darllenwch drosolwg ar sut i lenwi’r prif ddogfennau’n ymwneud â chludo nwyddau yn y canllawiau ar  lenwi dogfennau cludo nwyddau.

Dogfennau masnach ryngwladol

Mae gwaith papur priodol  yn rhan bwysig o wneud a derbyn taliad.  Mae casgliadau dogfennol a chredydau dogfennol yn ddulliau o dalu a ddefnyddir yn aml ym maes masnach ryngwladol. Drwy ddefnyddio gwaith papur arbennig, mae’r perygl i’r cwsmer fethu talu neu i’r cyflenwr fethu cyflenwi’i nwyddau’n llai:  

Weithiau, mae angen dogfennau arbennig i allforio nwyddau.

  • Mae’n bosibl y bydd angen medru dangos o ba wlad y daeth y nwyddau er mwyn bod yn gymwys i dalu tollau ar gyfradd ffafriol. Darllenwch y canllawiau ar fasnachu ffafriol.
  • Mae’n bosibl y bydd angen tystysgrif tarddiad arnoch. Gall eich Siambr Fasnach ddarparu’r rhain.
  • Mae rhai gofynion arbennig yn y DU ynghlwm wrth rai nwyddau a reolir, fel arfau tân, meddyginiaethau, planhigion a chynhyrchion anifeiliaid – er enghraifft, mae’n bosibl y bydd angen trwydded
  • Dylech holi a oes angen unrhyw ddogfennau arbennig i fodloni rheoliadau gwlad dramor. Er enghraifft, mae’n bosibl y bydd angen dogfennau i ddangos bod eich nwyddau’n bodloni safonau cynnyrch lleol. Ymchwiliwch i farchnadoedd tramor.
  • Rhaid anfon gwaith papur priodol gyda nwyddau peryglus. Darllenwch y canllawiau ar lenwi dogfennau cludo nwyddau
  • Mae prosesau symlach ar gyfer allforio nwyddau dros dro e.e. os ydych yn cymryd samplau i arddangosfa dramor. Darllenwch y canllawiau ar allforio nwyddau dros dro o’r DU. Os oes gennych unrhyw amheuaeth am y dogfennau sydd eu hangen arnoch, dylech ofyn am gyngor. Caiff nifer o fusnesau gymorth gan gwmnïau sy’n anfon nwyddau ar eich rhan. 

Contractau masnach ryngwladol ac Incoterms®

Termau masnachol safonol a gaiff eu cydnabod yn rhyngwladol ac a ddefnyddir mewn contractau gwerthu yw ‘Incoterms’. Cânt eu defnyddio i sicrhau bod y gwerthwr a’r prynwr yn gwybod:

Y set gyfredol o Incoterms® yw Incoterms® 2010. Mae copi o’r termau llawn  ar gael gan y Siambr Fasnach Ryngwladol.

Caiff Incoterms® eu defnyddio mewn contractau ar fformat 3 llythyren a’r lleoliad a nodir yn y contract (e.e. y porthladd neu’r man lle mae angen casglu’r nwyddau). Mae llawer o’r termau’n addas ar gyfer unrhyw ddull o gludo nwyddau; mae eraill yn addas ar gyfer cludo nwyddau ar y môr ac hyd dyfrffyrdd mewndirol yn unig.

I gael rhagor o fanylion, gan gynnwys y termau a ddefnyddiwyd cyn 1 Ionawr 2011, ewch i wefan y Siambr Fasnach Ryngwladol (ICC) .

Mae hefyd enghreifftiau o gontractau a chymalau ar gael gan yr ICC.

Sylwch nad yw TAW wedi’i chynnwys yn yr Incoterms felly bydd angen i chi nodi pwy sy’n talu TAW yn y wlad sy’n mewnforio’r nwyddau.  

  • pwy sy’n gyfrifol am dalu am gludo’r nwyddau, gan gynnwys yswiriant, trethi a thollau
  • o ble y dylid casglu’r nwyddau ac i ble y mae angen eu cludo
  • pwy sy’n gyfrifol am y nwyddau yn ystod pob cam o’r daith

Incoterms®2010 ar gyfer unrhyw ddull o gludo nwyddau

EXW (‘Ex Works’)

Mae’r gwerthwr yn gofalu bod y nwyddau ar gael i’w casglu o’i eiddo ef a’r prynwr sy’n gyfrifol am yr holl risgiau eraill, costau cludiant, trethi a thollau o’r hynny ymlaen. Caiff y term ei ddefnyddio’n aml pan roddir dyfynbris.

FCA (‘Free Carrier’)

Mae’r gwerthwr yn rhoi’r nwyddau, wedi’u clirio i’w hallforio, i gludydd y prynwr mewn lleoliad penodedig. Y gwerthwr sy’n gyfrifol am eu cludo i’r lle penodedig lle cânt eu casglu. Caiff y term hwn ei ddefnyddio’n aml ar gyfer cynwysyddion sy’n cael eu cludo drwy wahanol ddulliau o deithio.

CPT (‘Carriage Paid To’)

Mae’r gwerthwr yn talu i gludo’r nwyddau i’r lleoliad penodedig. Y prynwr sy’n gyfrifol am y nwyddau ar ôl i’r gwerthwr yn eu trosglwyddo i’r cludydd cyntaf.

CIP (‘Carriage and Insurance Paid’)

Mae’r gwerthwr yn talu am yswirio’r nwyddau a hefyd am eu cludo i’r lleoliad penodedig. Y prynwr sy’n gyfrifol am y nwyddau ar ôl i’r gwerthwr eu trosglwyddo i’r cludydd cyntaf.

Caiff CIP (‘Carriage and Insurance Paid’) ei ddefnyddio’n aml ar gyfer nwyddau sy’n cael eu cludo mewn cynhwysydd a thrwy ddefnyddio mwy nag un dull o deithio. Os ydynt yn cael eu gludo mewn llong yn unig, defnyddir CIF yn aml (gweler isod).

DAT (‘Delivered at Terminal’)

Mae’r gwerthwr yn talu am gludo’r nwyddau i derfynfa benodedig ym mhen y daith. Y prynwr sy’n gyfrifol am dalu am fewnforio’r nwyddau. Y prynwr sy’n gyfrifol am y nwyddau ar ôl iddynt gael eu dadlwytho yn y derfynfa.

DAP (‘Delivered at Place’)

Mae’r gwerthwr yn talu am gludo’r nwyddau i’r lleoliad penodedig, ond y prynwr sy’n talu am fewnforio’r nwyddau. Y gwerthwr sy’n gyfrifol am y nwyddau nes byddant yn barod i’w llwytho gan y prynwr.

DDP (‘Delivered Duty Paid’)

Y gwerthwr sy’n gyfrifol am ddanfon y nwyddau i’r lleoliad penodedig yng ngwlad y prynwr, gan gynnwys yr holl gostau cysylltiedig.

Mae copi o’r termau llawn ar gael gan y Siambr Fasnach Ryngwladol.

Incoterms®2010 ar gyfer y môr a dyfrffyrdd mewndirol

FAS (‘Free Alongside Ship’)

Mae’r gwerthwr yn rhoi’r nwyddau wrth ochr y llong a fydd yn eu cludo o’r porthladd. Rhaid i’r gwerthwr ofalu bod y nwyddau’n barod i’w hallforio, ond y prynwr sy’n gyfrifol am y gost ac am y risg sydd ynghlwm wrth eu llwytho.

Caiff y term hwn ei ddefnyddio’n aml ar gyfer cargo sy’n drwm i’w godi neu gargo swmpus (e.e. generaduron, cychod), ond nid ar gyfer nwyddau a gaiff eu cludo mewn mewn cynhwysydd a thrwy ddefnyddio mwy nag un dull o deithio (defnyddir FCA fel arfer ar gyfer hyn).

FOB (‘Free on Board’)

Rhaid i’r gwerthwr sicrhau bod y nwyddau’n barod i’w hallforio a’u llwytho ar y llong. Mae’r prynwr a’r gwerthwr yn rhannu’r gost a’r risgiau pan fydd y nwyddau ar fwrdd y llong. Ni chaiff y term hwn ei ddefnyddio ar gyfer nwyddau a gaiff eu cludo mewn cynhwysydd a thrwy ddefnyddio mwy nag un dull o deithio (defnyddir FCA fel arfer ar gyfer hyn).

CFR (‘Cost and Freight’)

Rhaid i’r gwerthwr dalu am ddod â’r nwyddau i’r porthladd. Y prynwr sy’n gyfrifol am y risgiau pan fydd y nwyddau’n cael eu llwytho ar y llong.  

CIF (‘Cost, Insurance and Freight’)

Rhaid i’r gwerthwr dalu am ddod â’r nwyddau i’r porthladd a’r gwerthwr sydd hefyd yn talu i’w hyswirio. Y prynwr sy’n gyfrifol am y risgiau pan fydd y nwyddau’n cael eu llwytho ar y llong.  

Mae copi o’r termau llawn ar gael gan y Siambr Fasnach Ryngwladol.

Dyrannu costau i’r prynwr/gwerthwr yn ôl rheolau Incoterms 2010 ®

NOD MASNACH COFRESTREDIG Y SIAMBR FASNACH RYNGWLADOL  YW INCOTERMS®. NI FWRIEDIR I’R DDOGFEN HON GYNNIG CYNGOR CYFREITHIOL OND CAIFF EI CHYNNWYS ER GWYBODAETH YN UNIG. DYLAI’R RHAI SY’N EI DEFNYDDIO OFYN AM GANLLAWIAU PENODOL GAN INCOTERMS® 2010 SYDD AR GAEL DRWY’R SIAMBR FASNACH RYNGWLADOL YN WWW.ICCBOOKS.COM