Welsh Government

I gael cymorth neu gyngor busnes

Cysylltwch â ni ar 08456 000 813

Diweddariad Prosiect Porfa Cymru 2017

Ar y cyfan, mae’r tywydd ar ddechrau 2017 wedi bod yn ffafriol iawn ar gyfer tyfiant y gwanwyn gyda chyfnodau byr o law yn unig yn atal rhag troi anifeiliaid allan ynghynt ar briddoedd trymach. Un o brif fanteision mesur rheolaidd, dibynadwy a chywir yw’r gallu i gymharu twf a gorchudd y glaswellt gyda’r un cyfnod y llynedd.

Mae’r tablau isod yn dangos bod gorchudd fferm ar gyfartaledd wedi bod tipyn uwch eleni ar ddau o ffermydd y prosiect ym mis Mawrth a mis Ebrill o ganlyniad i gyfraddau twf uwch. Rydym yn dal i weld patrwm a thueddiadau ar gyfer y ddwy fferm er gwaetha’r amrediadau twf dros y ddwy flynedd. Ar y safle ym Mhwllheli ar gyfer 2016 a 2017, gwelwyd tyfiant rheolaidd o’r gorchudd cychwynnol ar ddechrau’r flwyddyn o’i gymharu â Llandeilo lle gwelwyd naid sydyn yn y cyfraddau twf o ddechrau mis Ebrill o’u cymharu â chyfraddau twf wythnosol isel blaenorol.

 

Tabl 1. Cymharu gorchudd fferm â chyfraddau twf cyfartalog ar gyfer mis Mawrth 2017 gyda 2016 ar gyfer y safle yn Llandeilo.

Dyddiad 2016

Gorchudd

KgDM/Ha

Cyfradd twf

KgDM/Ha/Day

Dyddiad 2017

Gorchudd

KgDM/Ha

Cyfradd twf

KgDM/Ha/Dydd

14/2/16

2197

0.7

10/2/17

2073

2.2

21/2/16

2197

0

 

 

 

29/2/16

2183

0

7/3/17

2144

6.3

9/3/16

2204

3.8

15/3/17

2167

11.2

22/3/16

1844

2.4

28/3/17

2258

9.9

6/4/16

1853

24.6

3/4/17

2374

43.6

12/4/16

1972

37

13/4/17

2444

44.4

19/4/16

1957

25.9

17/4/17

2437

60.6

26/4/16

2136

52.2

24/4/17

2292

47.8

 

 

Tabl 2. Cymharu gorchudd fferm a chyfraddau twf cyfartalog ar gyfer Mawrth 2017 gyda 2016 ar gyfer y safle ym Mhwllheli.

Dyddiad 2016

Gorchudd

KgDM/Ha

Cyfradd twf

KgDM/Ha/Dydd

Dyddiad 2017

Gorchudd

KgDM/Ha

Cyfradd twf

KgDM/Ha/Dydd

 

 

 

16/1/17

2505

7.6

15/2/16

2473

4.1

 

 

 

25/2/16

2365

5.3

28/2/17

2457

5.5

14/3/16

2049

7.4

13/3/17

2440

20.7

21/3/16

1949

19.1

23/3/17

2268

19

29/3/16

1860

21.8

 

 

 

4/4/16

1831

26.2

4/4/17

2189

36.7

11/4/16

1873

20.4

10/4/17

2284

46.2

18/4/16

1900

34.1

17/4/17

2134

37.9

26/4/16

1983

39.2

25/4/17

2185

49

3/5/16

1983

45.1

1/5/17

2102

59.8

 

Gan ddefnyddio’r feddalwedd rheoli glaswellt arbenigol fel sylfaen ar gyfer penderfyniadau dyddiol a misol, mae caeau a phadogau bellach yn cael eu tynnu o’r cylchdro er mwyn paratoi ar gyfer y toriad silwair cyntaf yn seiliedig ar y lletem laswellt. Gellir hefyd symleiddio’r broses o reoli’r cyfraddau twf uwch trwy wneud penderfyniadau mwy deallus o ran dynodi padogau, maint, nifer y bwydydd sydd ar gael ynghyd â’r gyfradd stocio gywir i sicrhau’r gweddillion dymunol ar ôl pori.

Mae’r graff lletem laswellt isod ar gyfer y safle yn Llandeilo (17/4/17) yn dangos bod dau o’r padogau dipyn yn uwch na’r llinell las sy’n dangos y galw a’r gorchudd dymunol cyn pori o 2800 KgDM/Ha, felly mae angen gwneud penderfyniad a ddylid eu cau ar gyfer silwair a symud y pori draw at badogau 4,10 1 6 gan eu bod nhw hefyd yn uwch na’r galw a bod angen eu pori.
 

Mae gwybod cyfraddau twf glaswellt mewn kgDM/Ha yn un peth, ond mae hefyd yn ddefnyddiol gwybod beth mae pob KgDM o laswellt yn ei gynnwys o ran maeth ar gyfnodau amrywiol yn y tymor. Mae canlyniadau ansawdd glaswellt wedi bod yn ffafriol o rowndiau pori cyntaf, ail a thrydydd ar gyfer tri o’r safleoedd prosiect yn Hwlffordd, Y Bala a Phwllheli sydd wedi bod yn samplu glaswellt ar ddechrau’r cyfnod cynnar yn dilyn troi allan.

 

Tabl 3. Dangos yn dangos dadansoddiad o’r tri sampl glaswellt ffres o’r ffermydd sy’n cymryd rhan yn y prosiect.

Bala

Dyddiad sampl 11/4/17

2il rownd o bori

Hwlffordd

Dyddiad sampl 22/3/17

Rownd gyntaf o bori

Pwllheli

Dyddiad sampl 26/4/17

3ydd rownd o bori; Gorchudd

2800KgDM/Ha

Deunydd Sych %

15.9%

Deunydd Sych %

27.7%

Deunydd Sych %

16.8%

Protein Crai %

20%

Protein Crai %

10.9%

Protein Crai %

22.3%

ME (MJ/KgDM)

12.3

ME (MJ/KgDM)

11.4

ME (MJ/KgDM)

12.1

 

Mae’r safle yn y Bala yn dangos bod yr ail dyfiant ar ôl pori yn cynnwys llawer llai o Ddeunydd Sych na’r gorchudd blaenorol a adawyd dros y gaeaf. Mae hyn oherwydd bod y gymhareb deilen i goesyn yn uwch a bod y cynnwys dŵr yn uwch yn y glaswellt ffres, toreithiog yn ystod ei gyfnod tyfu. Mae’r gwerth maethol hefyd yn uwch o ran Protein Crai ac egni Metaboladwy, gan ddangos budd rheoli pori cylchdro yn effeithiol i ansawdd porthiant. I fuwch sy’n lloea yn y gwanwyn sydd â chymeriant DM Glaswellt o 15kg, gall y gwahaniaeth hwn mewn ME sydd ar gael fod cyfwerth â 13.5MJ. Rydym yn dal i weld yn nhabl 4 bod hyd yn oed glaswellt y rownd gyntaf yn cymharu ag ambell ddadansoddiad silwair glaswellt.

 

Tabl 4. Dadansoddiad cymharol o ansawdd silwair.

Dadansoddiad silwair cyfartalog yn cael ei raddio’n dda, canolig a gwael

Da

Canolig

Gwael

ME

11.5 MJ

10.5 MJ

9.5 MJ

CP%

16%

12%

10%

DM

28-30%

25%

20%

Ffynhonnell: AHDB Beef and Lamb

 

Mae rhai o’r ffermwyr sy’n cymryd rhan yn y prosiect yn mesur ac yn meintioli glaswellt am y tro cyntaf. Y gobaith yw y bydd y ffermwyr yma’n mynd ymlaen i ddeall a defnyddio eu glaswellt yn fwy effeithiol ar gyfer y system a ddefnyddir ganddynt a’r math o dda byw y maent yn eu pori.

Dyfyniadau ac adborth ffermwyr

Dewi Jones, Innovis, Bont Goch ger Aberystwyth
“Mae’n braf cael mesuriad gwrthrychol o gyfanswm y glaswellt o amgylch y fferm, ac mae’n adnodd hyfforddi da iawn ar gyfer yr hyn y buom yn ei wneud trwy asesiad gweledol yn y gorffennol. Rydym yn hyderus y bydd yn arwain at well defnydd o laswellt ar draws y fferm”.

Cliciwch yma i weld dau o’r ffermwyr sy’n cymryd rhan yn egluro pam fo glaswellt yn rhan mor bwysig o’u busnes.