Welsh Government

I gael cymorth neu gyngor busnes

Cysylltwch â ni ar 08456 000 813

Rhaglen Cyfnewidfa Rheolaeth Cyswllt Ffermio 2017

Abi Reader, Bro Morgannwg

Mae Abi Reader yn ffermwr llaeth ym Mro Morgannwg.   Bwriad y cyn aelod o’r Academi Amaeth hon yw ymweld â Sweden, Iwerddon a’r Alban i ddysgu rhagor am waredu BVD.

Mae Abi yn awyddus i gael amrywiaeth eang o syniadau o ran rheoli afiechydon a bioddiogelwch ar y fferm ac mae am ddysgu sut y mae gwledydd eraill yn ymdrin â chyfathrebu a’u cynlluniau rheoli. Ei nod yw dysgu beth yw’r ffordd orau i werthu’r cynllun i ffermwyr yng Nghymru trwy ddod o hyd i’r gymysgedd orau o sianeli a all gynnwys cyfarfodydd, cyfryngau cymdeithasol, marchnadoedd, prynwyr llaeth ac ati. Mae’n gobeithio y bydd ei harbenigedd hi ei hun ynghyd â’r gwersi ychwanegol o’r ymweliad cyfnewid hwn, yn gadael iddi ddod yn fentor yn Rhaglen Waredu BVD Cymru. 

Dei Davies, Treffynnon, Sir y Fflint

Ffermwr llaeth yw Dei Davies sy’n bwriadu mynd ar ymweliad cyfnewid gyda ffermwr yn Iwerddon sydd hefyd yn gweithredu system laeth sy’n lloea mewn blociau. Mae Dei am ddysgu rhagor am y gwahanol ddewisiadau i gael y fuches i gymryd tarw yn well, yn arbennig yn yr ail rownd, fel ei fod yn gallu gwella ei lefelau elw ei hun.

Cred mai un o’r prif yrwyr o ran elw ar fferm laeth yw bylchau rhwng lloeau a rhaid i fuches sy’n lloea mewn blociau, yn ei hanfod, gadw at 365 gan mai dyma sy’n cael ei ystyried fel y bwlch gorau i fedru cadw mewn bloc.

Mae’n gobeithio dysgu rhagor am ddulliau sy’n gwella cyfraddau cyfebu i lefel sy’n sicrhau eu bod yn gallu cael cyfraddau lloea ar 90% ar 9 wythnos neu well heb ddefnyddio teirw. Byddai hyn yn cynyddu proffidioldeb ei fuches o £4 y dydd am bob buwch sy’n gallu cadw at y bwlch lloea 365 diwrnod.

Eurig Jenkins, Talsarn, Ceredigion

Ffermwr llaeth yw Eurig Jenkins. Rheoli glaswelltir a gofalu am yr amgylchedd yw ei ddiddordebau arbennig. Mae hefyd yn awyddus i ddysgu rhagor am reoli staff. 

Dymuniad Eurig yw cyfnewid gyda ffermwyr profiadol, blaengar sy’n cyflogi staff ac yn cadw buches sy’n pori. Ei nod yw dysgu gan eraill sydd wedi darganfod sut i fod yn gystadleuol mewn cymhariaeth â chynhyrchwyr llaeth eraill. Mae’n credu hefyd y byddai o fudd iddo fynd i Gynhadledd ‘Positive Farmers’ yn Iwerddon lle mae’n gobeithio clywed am y datblygiadau diweddaraf o ran arloesedd ac ymchwil. 

Hugh Brookes, Castellnewydd Emlyn, Sir Gaerfyrddin

Mae Hugh Brookes yn cadw defaid, moch a dofednod. Ei obaith yw ymweld ag Awstria i weld busnes moch arbenigol, Arche De Wiskentale, a fydd yn rhoi cyfle iddo ddysgu am fridio dethol, magu a chigydda’r brîd moch Mangalitza.

Mae’n awyddus i weld croes fapio ar y modd y gall ffynonellau maeth i foch, sy’n cynnwys cynnyrch gwastraff fel grawn bragwyr, maidd, caws a ffrwythau a llysiau dros ben, gael ei deilwrio i gyd-fynd â’r arfer gorau o ran strategaethau porthi, yn ôl oedran a diben y mochyn.

Bydd y wybodaeth a geir yn canolbwyntio i gychwyn ar Mangalitza, ond gobeithio y bydd iddi oblygiadau ehangach i fagu moch yng Nghymru, gan leihau gwastraff bwyd a thirlenwi o bosibl. Un rheswm am y gostyngiad mewn cadw moch yng Nghymru, yn yr un modd â rhannau eraill o’r Deyrnas Unedig, yw’r ddeddfwriaeth a gyflwynwyd i drafod pa fath o wastraff bwyd dynol y gellir ei roi i dda byw. Bydd gwybod pa wastraff y gellir ei ddefnyddio a hefyd sut i’w ddefnyddio yn effeithiol fel porthiant yn fantais ar sawl ffrynt gwahanol.

James Powell, Llandrindod, Powys

Mae James Powell yn ffermwr bîff a defaid sy’n ffermio ger Llandrindod.  Gobaith James yw ymweld ag uned loeau yn Toledo, Sbaen i weld y ffordd y mae’r diwydiant lloeau yn gweithio a dywed bod y wyddoniaeth y mae Sbaenwyr yn ei defnyddio o ran iechyd, lles ac effeithlonrwydd twf cynnar eu lloeau yr orau yn y byd.  Mae’n edrych ymlaen at weld uned fodern sy’n cael ei hawyru yn awtomatig ac yn cael ei rheoli gan orsaf dywydd.

Ei obaith yw dysgu rhagor am y wyddoniaeth yn y diwydiant magu lloeau, y manteision iechyd o ran awyru a sut i gyflawni’r llif aer delfrydol a sicrhau bod y lloeau yn gyfforddus. Mae hefyd am ddeall integreiddio’r model busnes o’r porthiant cynnar a gynhyrchir, iechyd a lles hyd at fagu’r lloeau, i ddosbarthu’r cynnyrch terfynol ar y silffoedd adwerthu. 

John Yeomans, Y Drenewydd, Powys

Ffermwr bîff a defaid o’r Drenewydd yw John Yeomans. Gobaith John yw ymweld â Gogledd Iwerddon, Y Ffindir a’r Almaen yn ystod ei ymweliad cyfnewid i ehangu ei wybodaeth am reoli glaswelltir a dosbarthu carcasau. 

Ei nod yw dysgu am wneud gwell defnydd o laswellt a gwneud defnydd sydd wedi ei dargedu i raddau pellach o fewnbynnau eraill er mwyn lleihau faint o borthiant sy’n cael ei brynu i mewn. Bydd dysgu rhagor am strategaethau rheoli glaswelltir gwahanol yn ei alluogi i bennu pa ddulliau y gellid eu defnyddio ar ei fferm ei hun.

Cred John y byddai cael golwg ar ddosbarthu carcasau yn Iwerddon, y Deyrnas Unedig a’r Almaen yn helpu i symud pethau ymlaen yng Nghymru tuag at system ar sail cynnyrch. 

Rhodri Owen, Caernarfon

Mae Rhodri’n gweithio fel Rheolwr Fferm a Choedwigaeth yng Ngholeg Glynllifon. Mae’n gobeithio ymweld â gwledydd sy’n ymdrechu i wneud y defnydd gorau posibl o laswellt a geneteg da byw. Mae hefyd yn awyddus i ymweld â gwlad lai datblygedig er mwyn gweld a oes marchnad ar gyfer allforio geneteg o Gymru. 

Mae Rhodri’n credu y bydd y gyfnewidfa yn gyfle gwych i weld dulliau arloesol o ddefnyddio glaswellt a phorthiant a allai fod o fudd i’n system ffermio. Mae’n edrych ymlaen at rannu syniadau a gwybodaeth newydd gyda phobl eraill o’r un anian mewn gwledydd eraill yn ogystal â gwneud cysylltiadau newydd.

Mae gan Rhodri hefyd ddiddordeb mewn dysgu am y datblygiadau diweddaraf o ran pori a bwydo cnydau porthiant dros y gaeaf mewn gwledydd gwahanol. Mae hefyd yn gobeithio asesu’r farchnad posibl ar gyfer stoc bridio o Gymru, gan ganolbwyntio ar dda byw Cymreig cynhenid megis gwartheg Duon Cymreig, Moch Cymreig a mamogiaid bridio Llŷn. Mae Rhodri’n bwriadu rhannu ei brofiad a’i ganfyddiadau gyda staff a myfyrwyr yng Ngholeg Glynllifon a thu hwnt.

Richard Roderick, Scethrog, Powys

Fferm gymysg bîff, defaid a thir âr sydd gan Richard Roderick ger Aberhonddu. Ei fwriad yw ymweld â busnesau bîff arbennig yn yr Alban ac Iwerddon, lle mae’n dweud, er bod  cynhyrchu bîff yn debyg i Gymru, mae’n credu bod y ffermwyr yn arwain y ffordd o ran gorffen bîff ar gnydau pori yn y ddwy wlad.

Mae Richard yn awyddus iawn i ddatblygu dangosyddion perfformiad allweddol ar gyfer ei fenter bîff ei hun a dywed y bydd ymweld ag amrywiaeth o’r buchesi sy’n perfformio orau yn ei alluogi i bennu’r rhain. 

Cred Richard y bydd proffidioldeb buchod magu yn y dyfodol yn dibynnu ar ffrwythlondeb, effeithlonrwydd o ran porthiant a’r eneteg gorau ac y bydd yn seiliedig ar system cnydau porthi. Mae am ddeall sut y mae’r ffermydd mwyaf llwyddiannus yn cofnodi data ac yn cael y wybodaeth berthnasol o’u meddalwedd rheoli fferm i’w galluogi i wneud y penderfyniadau gorau h.y. rhaglenni bridio, trefn borthi, cynlluniau iechyd anifeiliaid a dewis y cynnyrch terfynol a’i farchnata.

 

Robb Merchant, Y Fenni, Powys

Mae Robb Merchant yn tyfu ffrwythau a chynhyrchu gwin ac mae yn awyddus i gael dysgu rhagor am ychwanegu gwerth at ei gynnyrch a marchnata yn uniongyrchol. Mae Ffrainc a’r Almaen yn flaengar iawn o ran cynhyrchu gwin gyda llawer o winllannau llai yn llwyddo i gynhyrchu grawnwin eithriadol a gwinoedd o safon anhygoel.

Dros y blynyddoedd nesaf mae Robb yn gobeithio tyfu ei fusnes trwy gynyddu’r erwau o winwydd sy’n cael eu plannu, ac i sicrhau bod y gwinoedd o safon y mae ei fusnes yn adnabyddus amdano yn cael eu cynhyrchu yn barhaus i’r safonau uchaf posibl. Byddai’r ymweliad cyfnewid hwn yn rhoi cyfle i ddysgu am yr ystyriaethau ehangach o ran tyfu gwin o’r radd flaenaf, ond hefyd cynhyrchu gwin a’i gymysgu ar raddfa fechan mewn rhanbarth daearyddol penodol.

Ei obaith yw y bydd yr ymweliad cyfnewid yn dangos iddo beth mae cynhyrchwyr bach yn ei wneud yn eu gwinllannoedd i gynnal a chynyddu safon eu grawnwin a’u gwinoedd.  Mae’n awyddus hefyd i gael gwybod sut y mae gwinllannoedd bach yn gweithredu fel busnesau unigol neu mewn cwmni cydweithredol fel model busnes gwahanol. 

Tom Cowcher, Llandysul, Ceredigion

Cadw daliad cymysg bîff, defaid a thir âr yng Ngheredigion y mae Tom Cowcher, ac mae’n awyddus i weithio gyda’i fab sy’n bwriadu datblygu’r fferm.

Ymweld â’r Alban yw bwriad Tom i ddysgu sut y mae Amaeth-goedwigaeth yn cael ei ddefnyddio ac i ddysgu rhagor am reoli coetiroedd yn gynaliadwy. Mae amaeth-goedwigaeth yn gysyniad newydd sy’n cynnig manteision cyffrous.

Pwyslais tymor hir Tom yw gwella’r defnydd tir o ran coedwigaeth a thrwy ymweld â’r Alban, bydd yn gweld sut y gall coed fod yn gnwd gyda llu o fanteision, i wella da byw a chnydau tir âr.

Bydd yn awyddus iawn hefyd i ddysgu am gynnyrch heblaw coed fel ffrwythau, cnau a gwenyn mêl. Ar ôl cwblhau’r ymweliad cyfnewid, mae’n gobeithio defnyddio’r wybodaeth a gaiff i wella’r rheolaeth ar goetir ar y fferm a gwneud gwell defnydd o’r holl adnoddau. 

David Jones, Llanofer, Y Fenni

Mae David Jones yn cadw fferm laeth, bîff a thir âr gymysg yn Llanofer.

Ei obaith yw ymweld â Vetvice, Canolfan Hyfforddi Arwyddion Gwartheg yn yr Iseldiroedd sy’n rhoi gwybodaeth ymarferol a dibynadwy am siediau i wartheg llaeth a hwsmonaeth i ffermwyr llaeth trwy’r byd. Ystyrir Vetvice yn arweinydd byd-eang yn y maes hwn.

Ar hyn o bryd mae David yn y broses o ehangu buches laeth y fferm sy’n cynnwys trosi ysgubor fawr yn siediau llaeth gyda pheiriannau godro robotig.

Nod yr ymweliad yw mynd ar gwrs dylunio ysgubor ac i gael budd o gyngor dylunio ysgubor ar y fferm a fyddai’n galluogi ei fusnes i sicrhau iechyd y fuwch trwy lanweithdra, llai o bwysedd oddi wrth heintiadau a lleihau’r bygythiad oddi wrth afiechyd.

Mae hefyd am sicrhau bod y buchod mor gyfforddus â phosibl i wella eu lles, hyd eu hoes a’u cynnyrch.   Bwriad David yw rhannu ei ganfyddiadau gydag aelodau Grŵp Trafod Ffrwythlondeb Llaeth Cyswllt Ffermio trwy ddiwrnod agored ar y fferm gydag ymgynghorwyr Vetvice.