Cadarnhawyd hwb o ran nawdd o dros £100m ar gyfer cam nesaf prosiect rheilffordd y Metro gan yr Undeb Ewropeaidd.


Ar ôl dros ddwy flynedd o drafod, mae Llywodraeth Cymru wedi sicrhau cyfraniad o £119m tuag at y cynllun gan yr UE.


Ac mae’r nawdd wedi cynyddu o ganlyniad i ddibrisiant y bunt yn erbyn yr Ewro, yn dilyn canlyniad refferendwm y DU i adael yr UE.


Caiff nawdd ar gyfer prosiectau eu cyfrifo mewn ewros. A chan eich bod yn cael mwy o bunnoedd am ewros nag yr oeddech ddwy flynedd yn ôl, mae’r taliad olaf ar gyfer y Metro wedi cynyddu.


Roedd Llywodraeth Cymru yn rhagweld yn wreiddiol y byddai cyfraniad nawdd o tua £105m, yn seiliedig ar y gyfradd gyfnewid ar y pryd.


Mae cost arfaethedig cam nesaf y Metro, lle caiff tua 80% o linellau craidd y cymoedd i mewn i Gaerdydd eu trydaneiddio, yn parhau yn £734m. Ochr yn ochr â nawdd yr UE ceir cyfraniad sylweddol gwerth £1.2bn hefyd gan Gytundeb Dinesig Prifddinas Ranbarth Caerdydd.


Gwneir y trydaneiddio gan gydbartneriaid y fenter, KeolisAmey, a fydd o 14 Hydref hefyd yn ymgymryd â masnachfraint gwasanaeth rheilffyrdd Cymru a’r Gororau am y 15 mlynedd nesaf. Bydd yn darparu masnachfraint a chynllunio ac adeiladu cam nesaf y Metro o dan faner corff trafnidiaeth hyd braich Llywodraeth Cymru, Trafnidiaeth Cymru.


Mae KeolisAmey ar hyn o bryd yn gwneud dadansoddiad mwy manwl o gyflwr y rhwydwaith trenau, cyn i’r asedau trac gael eu trosglwyddo o Network Rail i Trafnidiaeth Cymru.
Yn y gyllideb sydd wedi ei chlustnodi o £734m, mae posibilrwydd o 40% o orwario a chymerir i ystyriaeth hefyd dâl o 20% o TAW i Lywodraeth y DU.


Ni fydd trydaneiddio’r rheilffyrdd wedi ei orffen tan 2023 ac nid oes disgwyl i’r gwaith ddechrau tan ddiwedd 2019 ar y cynharaf.


Bellach cyfeirir at y rhwydwaith sy’n cynnwys llinellau Treherbert, Merthyr, Aberdâr a Rhymni fel y Metro Canolog. Ar ôl y trydaneiddio, bydd y rhan fwyaf o’r rhwydwaith yn defnyddio trenau tram newydd, a bydd hyn yn arwain at wasanaethau o’r ymylon, gan gynnwys lleoliadau fel Treherbert a Merthyr, yn cynyddu o’r nifer presennol o ddau neu dri'r awr.


Mae Llywodraeth Cymru hefyd yn gwneud cais am dros £40m arall mewn nawdd yr UE i gynorthwyo gyda gwelliannau i seilwaith y Metro, a fydd, mae’n gobeithio yn cael ei sicrhau erbyn diwedd 2018.


£21.1m ar gyfer llinell Merthyr ar gyfer dyblu’r traciau rhwng Merthyr Tudful a Phentrebach, a rhwng Dyffryn Merthyr a Mynwent y Crynwyr. Caiff platfformau newydd eu hadeiladu ar gyfer dyblu’r traciau, a bydd cyfnewidfa well yng ngorsaf Merthyr Tudful, mynediad ramp newydd ym Mhentrebach a phlatfform newydd a phont gerdded ym Mynwent y Crynwyr.


£27.4m ar gyfer llinell Treherbert er mwyn caniatáu gwaith seilwaith mawr ar hyd yr holl linell, gan gynnwys dyblu traciau o’r gogledd i Ynyswen i’r de o Dreorci a’r gogledd o Lwynypia hyd de Dinas. Mae’r cynllun hefyd yn cynnwys platfformau newydd.


£23.7m ar gyfer llinell Aberdâr ar gyfer dyblu traciau, adeiladu platfform newydd a gwaith arall ar y seilwaith er mwyn caniatáu i’r gwasanaeth gynyddu i bedwar trên yr awr ar hyd yr holl linell o Abercynon i Aberdâr. Bydd dyblu’r traciau yn digwydd rhwng Aberdâr a Chwmbach, Fernhill a Phenrhiwceibr, ac i’r gogledd o Abercynon. Mae’r cynllun hwn yn cynnwys platfform newydd, mynediad newydd heb ris ac ystafelloedd aros newydd yn Aberdâr, a chyfnewidfa well yn Abercynon.


£19.5m ar gyfer llinell Rhymni er mwyn ymgymryd â dyblu’r traciau i’r de o Rymni, i’r gogledd o Dir Phil ac o gwmpas Bargoed. Caiff y nawdd hefyd ei ddefnyddio ar gyfer y gwaith arall ar y seilwaith er mwyn caniatáu i’r gwasanaeth gael ei gynyddu i bedwar trên yr awr a darparu platfformau newydd, gan gynnwys mynediad heb ris ac ystafell aros newydd yn Rhymni.


Caiff £27.3m hefyd ei ddosrannu tuag at gynllun gorsaf £50m Ffynnon Taf. Bydd yr orsaf yn gartref i drenau tram. Bydd trenau tri modd, a fydd yn cyfnewid rhwng model batri, trydan a disel, yn rhedeg ar linell Rhymni.


Meddai’r Prif Weinidog, Carwyn Jones: “Mae Metro De Cymru’n rhan bwysig o’n huchelgais fel llywodraeth i wella trafnidiaeth gyhoeddus a chysylltu cymunedau a phobl ein Cymoedd â chyfleoedd cyflogaeth.


“Mae’r cadarnhad heddiw o £119m o nawdd gan yr UE yn golygu y gallwn fynd ymlaen â buddsoddi mewn gwaith ar y seilwaith ar linellau’r cymoedd er mwyn sicrhau teithiau cyflymach a mwy effeithlon i’r miloedd o deithwyr sy’n defnyddio’r teithiau hyn yn ddyddiol.”  


Meddai Ysgrifennydd y Cabinet dros Economi ac Isadeiledd, Ken Skates: “Rwy’n falch ein bod yn gallu cadarnhau’r swm sylweddol hwn o nawdd gan yr UE i ariannu Metro De Cymru. Mae hwn, ynghyd â dechrau cytundeb newydd rheilffordd Cymru a’r Gororau yn ddiweddarach y mis hwn, yn dangos cynnydd sylweddol tuag at ein cynlluniau ar gyfer gwasanaeth rheilffordd sy’n fodern, effeithlon ac sy’n edrych tuag at y dyfodol.”  


Darllenwch yr erthygl yn llawn yma
 

Rhannwch y dudalen hon

Argraffwch y dudalen